Duur of goedkoop: wat een zonnebril écht moet kunnen
Bij de opticien ben je voor een zonnebril al snel een paar honderd euro kwijt. Bij de drogist ligt er eentje voor een tientje. De vraag die daarachter zit is simpel: koop je met die dure bril ook betere bescherming voor je ogen?
Het antwoord is nee. Volgens oogarts Tjeerd de Faber van Het Oogziekenhuis Rotterdam zit het prijsverschil tussen zonnebrillen niet in de kwaliteit van de oogbescherming, maar in de marketing rond het merk. Een goedkoop exemplaar kan je ogen net zo goed afschermen als een designermodel.
Het UV-filter is belangrijk
Wat wel telt is het UV-filter in de glazen van je zonnebril. Zonlicht bevat ultraviolette straling, en die kan het oog beschadigen — op korte én op lange termijn. Waar veel mensen vanzelfsprekend hun huid insmeren, blijft die bescherming bij de ogen vaak achterwege.
Op korte termijn kun je zonneogen oplopen, ook wel lasogen genoemd: het oppervlakkige laagje van het hoornvlies verbrandt. Vervelend, maar meestal van voorbijgaande aard. De langetermijnrisico's wegen zwaarder. Wie jarenlang veel UV-licht in de ogen krijgt, ontwikkelt eerder staar, kan tumoren aan het oogwit krijgen en loopt het risico dat het netvlies vroeger veroudert.
Dat effect is goed zichtbaar in gebieden met fel zonlicht. In de tropen krijgen mensen gemiddeld zo'n tien jaar eerder staar dan hier. In Nederland speelt UV-blootstelling een beperktere rol, maar weg is het risico niet — zeker niet in een zomer met opeenvolgende hitteperiodes.
Let op de categorie
Zonnebrillen worden in Europa ingedeeld in filtercategorieën 0 tot en met 4. Voor de Nederlandse zomer wordt doorgaans categorie 3 geadviseerd. Ook het keurmerk UV400 is een bruikbaar houvast: dat betekent dat vrijwel alle schadelijke ultraviolette straling wordt tegengehouden. Beide zijn even goed te vinden op een goedkope bril als op een dure.
Er is één valkuil die juist bij hele goedkope brillen op de loer ligt: donkere glazen zónder deugdelijk UV-filter. Achter zulke glazen opent de pupil zich verder, terwijl de UV-straling gewoon binnenkomt. Zo'n bril is slechter dan geen bril. De donkerte van het glas zegt dus niet zoveel, de specificatie wel.
Kinderen hebben het harder nodig
Voor kinderen is een zonnebril extra belangrijk. Hun pupil staat iets wijder open en hun ooglens is helderder dan die van volwassenen. Daardoor bereikt meer schadelijke straling het netvlies. Een baby hoort in de schaduw, niet in de zon; vanaf een jaar of twee is het verstandig kinderen aan te leren een zonnebril te dragen.
Wel of niet een dure zonnebril?
- De prijs zegt niets over de bescherming.
- Kijk naar het UV-filter: categorie 3 voor de zomer, of het keurmerk UV400.
- Donkere glazen zonder UV-filter zijn schadelijker dan geen zonnebril.
- Grotere glazen die ook aan de zijkant afsluiten, houden meer strooilicht tegen.
- Kinderen hebben eerder en vaker bescherming nodig dan volwassenen.
Ben je iemand die zonnebrillen structureel kwijtraakt of stukmaakt? Dan is een goedkoper exemplaar met een goed filter een prima keuze. Een bril die je draagt beschermt nu eenmaal beter dan een dure bril die thuis in het doosje ligt.