Op welke leeftijd een smartphone? Waarom steeds meer ouders uitstellen tot 14 jaar
In Nederland krijgt het gemiddelde kind op zijn negende een smartphone. Voor veel ouders voelt dat als veel te vroeg. En precies daar groeit nu een beweging die razendsnel terrein wint: Smartphonevrij Opgroeien. Geen anti-tech club, maar een netwerk van ouders, scholen en experts die één ding willen bereiken: een nieuwe norm voor kinderen, met minder schermdruk en meer ruimte om gewoon kind te zijn.
Waarom ouders smartphones willen uitstellen bij hun kinderen
Het begint allemaal bij herkenbare situaties:
– het kind dat zegt: “Maar iedereen heeft er één!”
– discussies over schermtijd die dagelijks uitmonden in strijd
– kinderen die tot laat op Snapchat of YouTube blijven scrollen
De zorgen zijn breed: van slaapgebrek en concentratieproblemen tot sociale druk en verslavende app-ontwerpen.
Kinderbreinen zijn simpelweg nog niet opgewassen tegen continue notificaties en eindeloze feeds.
Experts in onderwijs merken het al jaren:
-
kortere aandachtsspanne
-
motorische achterstanden
-
minder lezen
-
steeds meer conflicten die ’s avonds online ontstaan en ’s ochtends de klas in denderen
Het is niet zomaar een gezinsprobleem, maar een maatschappelijk en gezondheidsthema geworden.
De beweging die de norm wil verschuiven
In 2024 besloten drie Nederlandse moeders – journalist Merel Uildriks, journalist Danielle Batist en actrice Thekla Reuten – om een andere weg te kiezen. Hun voorstel:
-
Geen smartphone vóór 14 jaar
-
Geen sociale media vóór 16 jaar
Het idee sloeg enorm aan.
Intussen:
-
59.000+ kinderen vallen onder een oudergroep die dit actief ondersteunt.
-
1.100 appgroepen verspreid over heel Nederland maken afspraken per school.
-
Een meerderheid van basisscholen heeft inmiddels ouders die het Ouderpact ondertekenden.
Daarmee ontstaat iets bijzonders: samenwerking. Want één ouder die ‘nee’ zegt, voelt zich streng. Tien ouders die ‘nee’ zeggen, vormen een nieuwe norm.
Onderzoek laat zien dat je in een klas al met 7 à 8 kinderen een kantelpunt kunt creëren. Vanaf dat moment is niemand meer “de uitzondering”.
Waarom ouders zo gemotiveerd zijn
De verhalen zijn vaak even raak als herkenbaar:
-
Een kind van 10 dat tot diep in de nacht op TikTok zit.
-
Een zevenjarige die al gamet tijdens het eten.
-
Kinderen die bang zijn om sociale afspraken te missen omdat ze niet in de klassenapp zitten.
En dan, aan de andere kant:
-
Betere slaap
-
Rustigere avonden
-
Meer buitenspelen
-
Kinderen die weer piano spelen, lezen of bordspellen pakken
Het zijn precies die dagelijkse effecten waar ouders warm voor lopen.
Scholen en politiek bewegen mee
Steeds meer scholen durven het uit te spreken: “Smartphone? Liever nog even niet.”
Sommige scholen voeren al een officieel smartphonevrij beleid. Andere stimuleren ouders om gezamenlijk af te spreken dat kinderen pas in groep 8 een toestel krijgen.
Ook Den Haag bemoeit zich ermee. De overheid werkt aan richtlijnen voor gezond schermgebruik, en er wordt serieus gekeken naar een leeftijdsgrens voor sociale media.
Ondertussen hebben duizenden artsen en wetenschappers een brandbrief ondertekend: dit is geen luxeprobleem, maar een gezondheidsvraagstuk.
Maar… niet in elke wijk gaat het even snel
Het beeld is divers:
-
Scholen in welvarendere wijken sluiten makkelijker aan;
-
Scholen met kwetsbaardere populaties lopen soms achter, onder andere door meer schermgebruik thuis.
Toch is de beweging overal aan het groeien. En ouders zijn vaak opgelucht als ze merken: ik sta er niet alleen voor.
En de kinderen dan?
Tja, kinderen zijn eerlijk.
Sommigen vinden het “oneerlijk” dat ze geen smartphone hebben.
Anderen leggen zich erbij neer.
Maar opvallend vaak:
-
slapen ze beter
-
zijn ze minder geprikkeld
-
hebben ze meer tijd voor hobby’s en echte sociale contacten
En ja: soms worden oude Nokia’s ineens weer hip.
De kern: dit gaat niet over verbieden, maar over beschermen
Smartphonevrij Opgroeien is geen beweging tégen technologie. Ze pleiten simpelweg voor ontwikkeling vóór dopamine. Technologie mag kinderen helpen, niet opslokken.
Hun motto:
“De kindertijd is te kort om door te brengen op een smartphone.”
Wat ouders kunnen meenemen
- Je hoeft het niet alleen te doen — zoek andere ouders op.
-
Praat met je kind in positieve termen: wat winnen ze als je wacht?
-
Stel realistische afspraken: liever 14 maar 13 wordt, dan 9 en je glijdt af.
-
En vooral: wees mild voor jezelf — opvoeden is al ingewikkeld genoeg.
Bronnen: Volkskrant 5 december 2025
